Wat is er mis gegaan? Hoe komt het dat het heilige vuur is gedoofd? Vrijwel altijd gaat het in een relatie mis op de communicatie. De partners praten langs elkaar heen, begrijpen elkaar niet en luisteren niet goed. Communiceren is een kunst. Of misschien moet ik zeggen: communiceren is een kunstje, want je kunt het eenvoudig leren.

vijf lagen

We onderscheiden vijf lagen in communicatie. Communicatie kan gebaseerd zijn op clichés, op feiten, op oordelen, op gevoel of op flow. Het is niet per se zo dat er goede communicatie is op de ene laag en slechte op de andere. Het hangt meer van de situatie af welke laag aan bod komt. Door je bewust te worden van de verschillen is het mogelijk te schakelen tussen de verschillende lagen. Goede communicatie ontstaat als je vaardig bent in het switchen tussen de lagen en je daarmee kunt afstemmen op je gesprekspartner en de context.
Spreken in clichés kan duiden op een vastgeroeste relatie, maar het kan ook bewust ingezet worden en dan is het heel grappig. Veel Britse humor, van Fawlty Towers tot Allo Allo en Black Adder maakt gebruik van het cliché als stijlfiguur. Nerds en techneuten zijn bijzonder goed om het alleen over feiten te hebben. In de politiek wordt het als een deugd gezien: “laten we het wel bij de feiten houden”. Maar helpt het om een relatie spannend te houden?
De meeste relaties lopen stuk als er te veel of uitsluitend vanuit oordelen wordt gesproken. Het is heel menselijk om iemand te beoordelen, we doen het constant. Is de ander mooi of lelijk, slim of dom, rijk, succesvol, attent: de reeks van (waarde-)oordelen is eindeloos. Alleen heeft iedereen een ander waardesysteem voor zijn of haar oordeel. En daar ontstaat de irritatie of de frustratie. De vrouw vindt de man niet attent genoeg, terwijl hij enorm zijn best doet. Mensen die alles mee lijken te hebben – mooi, slim, succesvol, rijk – kijken daar zelf heel anders naar. Hoe enorm bevrijdend is het om het oordelen los te laten!
Bewustzijn en zelfreflectie zijn cruciaal om goed te communiceren op basis van gevoel. Als de emoties met je aan de haal gaan dan ontstaan er conflicten of erger. Tegelijk wordt de mooiste proza, poëzie, theater, film en zang geboren  communicatie op gevoel. Bij een gesprek waar je zó dicht bij elkaar komt dat wederzijds gevoel ontstaat is ruimte voor flow. Dat is waar de magie begint, dan is communicatie Kunst!  
Menu